*

Wystawa „Młode malarstwo w Gdańsku. Dyplomy 2011” jest przeglądem absolwentów Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Prezentowana będzie od 3 lutego do 18 marca r. w Ratuszu Głównego Miasta Gdańska, głównej siedzibie Muzeum Historycznego Miasta Gdańska.

Na wystawę składają się prace dyplomowe 17 absolwentów (Martyny Grzeszczak, Dominiki Hofman, Marty Kapuścik, Natlii Kozieł, Piotra Makowskiego, Marty Papierowskiej, Magdaleny Piotrowskiej, Józefiny Piotrowskiej-Szukalskiej, Sergiusza Powałki, Grażyny Rigall, Marcina Różańskiego, Adama Sikorskiego, Szymona Szyszko, Agaty Wojcieszkiewicz, Emilii Wojszel, Anny Wypych i Jana Zyśka), prezentujące szerokie spektrum twórczych możliwości: malarstwo, obiekty, instalacje, filmy wideo oraz animacje. Różnorodność postaw artystycznych to efekt indywidualnej pracy studenta z pedagogiem. Prace pokazywane na wystawie to jedynie wybór, którego dokonaliśmy ze względów ekspozycyjnych. Pomimo koniecznej selektywności wyraźnie widać, że każdy artysta wypracował swój własny język.

Magdalena Piotrowska

Magdalena Piotrowska

Wśród ubiegłorocznych dyplomantów są laureaci ogólnopolskich konkursów. Anna Wypych jest laureatką konkursu „Artystyczna Podróż Hestii” (I nagroda z 2010 r.), Emilia Wojszel otrzymała w 2011 r. „Nagrodę Rektorów ASP” na Ogólnopolskiej Wystawie Najlepszych Dyplomów ASP, Sergiusz Powałka został laureatem zorganizowanych już po raz dziesiąty przez Fundację Marka Marii Pieńkowskiego Międzynarodowych Warsztatów Artystycznych w Pieńkowie.

Anna Wypych

Emilia Wojszel

Emilia Wojszel

Na wystawie prezentujemy młodych artystów oraz uczelniany projekt unijny. Projekt ten o nazwie: „Zwiększenie dostępu do edukacji artystycznej poprzez poprawę stanu infrastruktury ASP w Gdańsku” pozwoli następnym pokoleniom młodzieży rozwijać się i kształcić w nowoczesnej uczelni.

Marcin Różański

Marcin Różański

Piotr Makowski

Mamy nadzieję, iż wystawa współorganizowana z Muzeum Historycznym Miasta Gdańska będzie znakomitą okazją przyjrzenia się najmłodszemu pokoleniu artystów wkraczających w świat sztuki.

Organizatorzy: Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, Muzeum Historyczne Miasta Gdańska

Adam Sikorski

Agata Wojcieszkiewicz

Agata Wojcieszkiewicz

Józefina Piotrowska-Szukalska

Józefina Piotrowska-Szukalska

Józefina Piotrowska-Szukalska

Wystawa współfinansowana przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko.

Wystawie towarzyszy katalog pt: „Młode malarstwo w Gdańsku. Dyplomy 2011″.

Więcej informacji

*

Na wystawie w Galerii Test zostaną pokazane grafiki i rysunki Tadeusza Kulisiewicza, artysty, który powiedział: „W całej mojej twórczości zawsze mi chodziło o człowieka i jego otoczenie. Czy były to przedwojenne cykle drzeworytów o ludziach gór, czy rysunki z moich podróży (…), czy przepiękny, urzekający teatr Brechta – zawsze widziałem człowieka…”

Tadeusz Kulisiewicz – wybitny grafik i rysownik. Urodził się w 1899 r. w Kaliszu, zmarł w 1988 r. w Warszawie. Studia artystyczne odbył w Państwowej Szkole Sztuk Dekoracyjnych w Poznaniu (1922–23) i w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie (1923–29), w pracowniach profesorów Miłosza i Mieczysława Kotarbińskich oraz Władysława Skoczylasa. Od 1926 r. należał do Stowarzyszenia Artystów Grafików „Ryt”. W latach 1933–39 prowadził kursy rysunku w warszawskiej ASP w pracowni Mieczysława Kotarbińskiego. Od 1946 r. był profesorem Akademii Sztuk Plastycznych w Warszawie. W 1955 r. został członkiem-korespondentem Akademii Sztuki w Berlinie, a w 1965 r. otrzymał honorowe członkostwo Akademii Sztuk Pięknych we Florencji. Indywidualne wystawy prac artysty prezentowane były w licznych krajach Europy, Azji i obu Ameryk.

Fot. Materiały prasowe Galerii Test

*

Paweł Jarodzki – wrocławski malarz, grafik, rysownik, autor komiksów i publikacji dla dzieci. Zajmuje się też poezją i sztuką wideo. Profesor w pracowni multimediów na Wydziale Malarstwa i Rzeźby we wrocławskiej ASP. Kurator BWA Awangarda. Członek-założyciel legendarnej grupy Luxus. W 1984 r. zaczął wystawiać także samodzielnie. Pracuje w różnych konwencjach, posługuje się szablonem i cytatem, świadomie odrzuca poprawność rysunkową i formalną, operując programową antyestetyką. W jego sztuce wyraźnie widać dwie tendencję: popartowską i konceptualistyczną, zabarwione „radosną” prowokacją, kontestacją i zgrywą.

Autor o projekcie: Wystawa jest pokazem różnych prac i to z różnych okresów. Daty i tytuły nie są ważne. Mam wręcz przekonanie, że całe życie pracuję nad jakąś tajemniczą, również dla mnie, układanką. Z czasem powstają kolejne jej elementy, a na wystawach próbuję z nich ułożyć coraz – mam nadzieję – doskonalszą całość. Są to obrazy, rysunki, jakieś przedmioty, rzeźby i sam nie wiem co jeszcze. Znaczenie i sens całości jest i dla mnie zagadką. Dlatego z takim zapałem za każdym razem układam ją od początku, dodając, jak już zaznaczyłem, zawsze coś nowego. Chyba samo konstruowanie wystawy jest dla mnie najciekawsze. Oczywiście, oprócz samego malowania, rysowania i wszystkiego tego, co robię w zaciszu pracowni. Jednak dopiero w galerii to wszystko układa się w całość i nabiera nowych sensów.

Można w tym, co robię znaleźć jakieś wątki, tematy i wnikliwy obserwator zorientuje się, że pewne rzeczy są dla mnie bardziej interesujące, a inne mniej. Kiedyś twierdziłem, że nieważne co się robi i tak wszystko jest o śmierci i miłości. Jest to efektowne, ale chyba jednak za duże uproszczenie. Pojawia się przecież w moich pracach polityka, przemoc, pieniądze, a nawet, tak niemodne obecnie, zagadnienie piękna.

Z jakiegoś dziwnego powodu, większość tego, co robię wywodzi się z rysunku. I chociaż jestem z wykształcenia malarzem, to większość moich obrazów przypomina – przynajmniej według jednego z moich znajomych – plakaty. Ale ta opinia mi pochlebia. Podoba mi się ulotność plakatu, ale też jego bezpośredniość. Tak więc, gdy przybędziecie na wystawę, zobaczycie wiele plakatów. Tyle, że one nie nawołują do niczego wprost, niczego nie reklamują. No, może czasami protestują przeciw niektórym sprawom. Ale też nie wprost. I można na nie patrzeć godzinami. Zapewniam.

Żyję jak każdy, patrząc w telewizor, czytając gazety, ale też rozmawiam z ludźmi, chodzę po ulicach. Dziwi mnie jednak, że wyciągam z tego wnioski zupełnie inne niż większość, z którą się absolutnie nie zgadzam.

Pomimo to uważam, że świat idzie w bardzo dobrym kierunku i każdego dnia jest lepiej. Nawet gdy stajemy się coraz starsi.

*

Pokazana w zielonogórskim muzeum wystawa śląskiego malarstwa pejzażowego ma wyjątkowy i szczególny charakter. Znalazło się na niej 75 dzieł 45 artystów począwszy od drugiej połowy XIX wieku do połowy XX stulecia. Jest to pierwsza publiczna prezentacja tworzonego od ponad 30 lat zbioru malarstwa, będącego wyrazem pasji kolekcjonerskiej profesora Czesława Osękowskiego, rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego.

Adolf Dressler, Tartak w okolicy Jagniątkowa

Przełom XIX i XX wieku to czas szybkiego cywilizacyjnego rozwoju, artyści tego okresu, dążąc do ukazania całego bogactwa i zmienności świata przyrody, podnieśli pejzaż na wyżyny sztuki. Obrazy prezentowane na wystawie śląskiego malarstwa pejzażowego są często spojrzeniem artysty z perspektywy pory roku, dnia, czy ledwie chwili wyrażonej jednym charakterystycznym dla niej mgnieniem światła.

Carl Cover Schirm, Wrzosowisko

Dla wielu malarzy Karkonosze i najbliższe okolice stały się istotnym tematem. Należał do nich Adolf  Dressler,  jeden z najbardziej znanych śląskich pejzażystów XIX wieku. Na wystawie prezentujemy jego dwie prace:  „Na skraju lasu” oraz charakterystyczny panoramiczny widok „Tartaku w okolicy Jagniątkowa”. Uczniami Dresslera byli m.in. Georg Müller-Breslau,  Gertrud Staats czy Erich Kubierschky. Obecność mistrza w Przesiece sprawiała, że funkcjonowała tam okresowo nieformalna kolonia artystyczna. Znanym malarzem tego okresu był także związany z Legnicą Theodor Blätterbauer. Autorstwa tego cenionego profesora rysunku jest przedstawienie tyrolskiej kuźni na tle gór. Do najsłynniejszych karkonoskich pejzażystów należy także  Carl Ernst Morgenstern, pochodzący ze sławnej rodziny monachijskich artystów. Tworzył on w wielu technikach, a jego prace ukazują widoki ze Śnieżnymi Kotłami,  Łabskim Szczytem czy malowniczymi leśnymi strumieniami. Blisko 30-letnia  praca pedagogiczna profesora zaowocowała wieloma talentami malarskimi. Należał do nich Paul Weimann i Heinrich Tüpke czy Alfred Nickisch i Georg Wichmann – współtwórcy powstałego w Szklarskiej Porębie  Stowarzyszenia Artystów Św. Łukasza. Na ekspozycji są także cenne akcenty o charakterze regionalnym, należą do nich prace urodzonego w 1809 r. Carla Friedricha Seifferta oraz  już dwudziestowiecznego twórcy Gerharda Reischa, związanych z Zieloną Górą. W końcowej części prezentacji znalazło się także przedstawienie świebodzińskiego rynku pędzla urodzonego w tym mieście Roberta Balcke.

(tekst: Longin Dzieżyc na podstawie opracowania:  Piotr Łukaszewicz, Malarstwo krajobrazowe na Śląsku w wieku XIX)

Ernst Friedrich von Stowerroffsky, Krajobraz zimowy

*

Prezentacja prac Bogdana Konopki w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego ma formę retrospektywy. Artysta o międzynarodowej renomie specjalizuje się od 25 lat w unikatowej fotografii czarno-białej. Używa kamer wielkoformatowych, wykonując odbitki w technice stykowej. Charakterystyczne dla jego twórczości są swoiste portrety miejsc, szczególnie miast, ale również domów, cmentarzy i ludzi. Łączy je sposób opisania rzeczywistości światłem i cieniem.

Bogdan Konopka, Pekin, z cyklu Chiny - imperium szarości, 2003

Sam o swoich poszukiwaniach twórczych i inspiracjach mówi: „Mistrz Leonardo da Vinci pozostawił w swoich zapiskach zdanie, które od jakiegoś czasu nie daje mi spokoju: „ciało odziane cieniem”. Światło jest wszakże siłą sprawczą fotografii, ale jednocześnie potrafi ją zniszczyć. Bo fotografia w elementarnym sensie nie oznacza pisania światłem, ale cieniem właśnie – cieniem, który to światło określa. Jest jeszcze jeden cień, który współtworzy fotografie: cień jej autora i jego czasu. Jeśli te cienie są zharmonizowane, może się narodzić to, co Walter Benjamin nazwał aurą. Roland Barthes z kolei operował pojęciem >chambre claire<, co osobiście tłumaczę jako przeciwieństwo ciemni, czyli – jaśnię. Fotograf przeprowadza swe obrazy przez ciemność ku jaśni. I to tutaj okazuje się czy >ciało odziane cieniem< udało się przekuć w dzieło sztuki”.

Bogdan Konopka, Chiny - imperium szarości, Szanghaj, 2004

Warto zaznaczyć, że pośród ponad siedemdziesięciu prezentowanych w Bydgoszczy prac zostaną pokazane fotografie z serii martwych natur oraz cykl ukazujący przedziwne formy buków z okolic Verzy. Dodatkową atrakcją dla miłośników fotografii analogowej będą warsztaty zorganizowane przez bydgoskie Muzeum we współpracy z Pałacem Młodzieży.

Bogdan Konopka, cykl Szary Paryż - Quai de Montebello, 1995

Bogdan Konopka urodził się w 1953 r. w Dynowie. Absolwent wrocławskiego Technikum Kinematografii – specjalność fotochemia. Twórczością fotograficzną zajmuje się od połowy lat 70. W latach 1980-85 prowadził pracownię fotografii w IKiEM Politechniki Wrocławskiej. Tam właśnie w 1981 r. w galerii Antresola zadebiutował wystawą „Solidarność”. W latach 1982-85 współuczestnik i współtwórca programu „Fotografia elementarna” realizowanego przy galerii Foto-Medium-Art we Wrocławiu. Założyciel i kierownik galerii fotografii P.S. we wrocławskim klubie MPiK (1985-86). Od 1985 r. pracuje jako fotograf niezależny. W 1988 r. wyjechał do Francji, gdzie mieszka i pracuje do dziś. Jest członkiem ZPAF. Stypendysta Pro Helvetia (Szwajcaria 1993), Miasta Paryż (1994), Ambasady Francuskiej w Pekinie (2005), Instytutu Kultury Francuskiej w Rumunii oraz na Białorusi (2000 i 2004). Laureat Grand Prix de la Ville de Vevey w Europejskim Konkursie Fotografii (1998). Jest autorem kilkuset wystaw indywidualnych i zbiorowych, prezentowanych na całym świecie: Polska, Francja, Rosja, Słowacja, Litwa, Chiny, Szwajcaria, Włochy, USA, Rumunia, Węgry, Belgia, Czechy, Bułgaria, Niemcy, Tajlandia, Armenia, Hiszpania, Białoruś, Japonia, Słowenia. Jego prace znajdują się w licznych prestiżowych kolekcjach, np.: Centrum Pompidou w Paryżu, FNAC w Paryżu, Museum Carnavalet w Paryżu, Europejski Dom Fotografii w Paryżu, Zbiory Ministra Communaule Française de Belgique w Brukseli, Muzeum Narodowe w Mińsku, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Muzeum Regionalne w Cassel, Muzeum Elizejskie w Lozannie, Muzeum Aparatów Fotograficznych w Vevey (Szwajcaria), Centrum Fotografii w Nicei.

Bogdan Konopka, Pokręcone buki z Verzy, 2000

Bogdan Konopka, Św. Józef, Angers, 1990

Bogdan Konopka, Martwa natura, 1996

*

Zbiór prezentowanych prac Aldony Zając w Galerii Schody to efekt spostrzeżeń wynikających z wielu przemyśleń artystki z ostatnich lat. Aldona Zając jest absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi na Wydziale Grafiki Warsztatowej u prof. Jerzego Grabarczyka. Obecnie tworzy w Łowiczu. Jej ostatnie prace to studium postaci kobiety.

Aldona Zając, Świt

„Kobiety we wnętrzu” to wulkan emocji, wyrażający się w kolorze, żywotnej formie, ekspresji kontrastów i bardzo bogatej fakturze nakładania farb. Obrazy emanują energią i emocjami. Prace nasycone są skrajnością nastrojów – zazdrość i miłość, szczerość, odwaga łączy się z zadumą i intymnością – wywołując niezwykłe emocje u odbiorcy. Są to prace pełne ekspresji, zakorzenione w tańcu i muzyce, czasem pojawiają się w nich śmiałe akcenty barwne oraz silne, zdecydowane kontury kształtu, ale nie niszczy to harmonii, lecz podkreśla to, co istotne i pobudza wyobraźnię. Króluje tu tajemnica, wdzięk i czysta kobiecość, która nie pozwala na bezkrytyczne przejście obok. Tak malowanych obrazów, tak kładzionej farby i takiej emocji nie można przeoczyć.

Aldona Zając, Deszcz a nie truskawki

Aldona Zając, Miłość w czasach braku zarazy

Aldona Zając, Czerwone wino

*

Mija 30 lat od wprowadzenia stanu wojennego, który poza wszystkimi innymi kwestiami, zdeterminował także życie artystyczne. Jedną z charakterystycznych cech sytuacji politycznej przełomu dekady było powstanie czterech grup artystycznych, które z kolei określały życie artystyczne w swoich lokalnych środowiskach, ale też emanowały poza nie. Wydawały własne pisemka, urządzały różne akcje i spotkania, zadziwiały swoją intensywną aktywnością. Choć dostrzegano i doceniano ich niebywałe znaczenie od dawna, to nigdy nie poświęcono im wspólnej wystawy, nie powstała też żadna praca wyłącznie im zadedykowana. Pierwsza pojawiła się Łódź Kaliska (1979), następne – Gruppa, Luxus i Koło Klipsa powstały na początku lat 80., choć rozrzucone w czasie, to jednak mogą wspólnie obchodzić dziś swoje trzydziestolecie. Wystawa okolicznościowa jest więc wprawdzie bardzo syntetycznym szkicem, ale za to pionierskim, prezentującym po raz pierwszy skonfrontowane ze sobą cztery grupowe postawy i profile kilkunastu artystów związanych z Łodzią, Poznaniem, Wrocławiem i Warszawą. Tak wyglądała wówczas sztuka.

Fot. A. Świetlik

Fot. A. Świetlik

Fot. A. Świetlik

Fot. A. Świetlik

*

Biuro Wystaw Artystycznych – Galeria Miejska w Tarnowie i Tarnowski Teatr zapraszają na wystawę Renaty Stadler „Podróże małe i duże”.

Renata Stadler, Meksykańska piękność. Fot. dzięki uprzejmości BWA w Tarnowie

Renata Stadler - ukończyła studia na Wydziale MGRZ w PWSSP we Wrocławiu, gdzie uzyskała dyplom z malarstwa w 1994 r. w pracowni prof. Konrada Jarodzkiego. Z powodzeniem uprawia malarstwo i grafikę, poza tym zajmuje się także konserwacją malarstwa. Wykreowany przez nią świat składa się z przeróżnych motywów zaczerpniętych m.in. z figuratywnego realizmu, impresjonizmu, ekspresjonizmu i czystej abstrakcji.

Renata Stadler, Oczekiwanie. Fot. dzięki uprzejmości BWA w Tarnowie

Artystka mówi o swoim malarstwie: Przedstawiam ludzi w ich cielesności, poprzez rysunek, bryłę, formę i kolor pokazuję ich ciała, a poprzez treści, fabułę pokazuję ich dusze i ich naturę. Atmosfera obrazu jest pejzażem, w którym żyję.

Renata Stadler, Para buch! Fot. dzięki uprzejmości BWA w Tarnowie

Renata Stadler, Przejście. Fot. dzięki uprzejmości BWA w Tarnowie

*

Galeria Art prezentuje wystawę „O Matko!” Jacka Łydżby.

Andy Warhol miał kościół w rodzinnym Pittsburgu, Jacek Łydżba ma Jasną Górę w Częstochowie. Czyżby pop-art wyrósł z sacrum?

Kilka miesięcy temu watykański L’Osservatore Romano podał wiadomość, że Warhol był artystą religijnym. Pisano o jego pobożnym dzieciństwie, o upodobaniu do obrazów sakralnych, którymi lubił się otaczać. Ba, autor artykułu stwierdził nawet, że źródło seryjnej powtarzalności Warhola tkwi w sztuce religijnej.

Jacek Łydżba traktuje religijne symbole bez buntu czy osobistej niezgody, ale też bez zbytniego reżimu. Jak na rasowego artystę przystało, ma swoją wizję, swoją ekspresję. Bierze te gotowe gipsowe figurki i ubiera je w szaty o mocnych, wyrazistych kolorach, podkreśla ich piękno i kicz. Pop-art? Z pewnością. Ale też szacunek do tradycji, do przydrożnych kapliczek, wpisanych w krajobraz kulturowy, w którym wyrósł.

Proszę nas źle nie zrozumieć: Warhol, choć wierzący, nie był artystą religijnym, tak jak wystawa Jacka Łydżby nie jest wystawą z kościelnej kruchty. To nostalgia w wydaniu kreatywnym.

(tekst: Małgorzata Czyńska, Wojciech Tuleya)

*

Jacek Łydżba - urodzony w 1966 r. we Włoszczowie. Studia w częstochowskiej Wyższej Szkole Plastycznej i na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom z wyróżnieniem w pracowni plakatu prof. Macieja Urbańca w 1989 r. Nominowany do Paszportu „Polityki” w 1999 r. Od 1995 r. pracuje na Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie.

Jacek Łydżba, Anioł grający na lutni (za Hans Brüggemann) - szablon, 70 x 100 cm

Jest malarzem, który wyrósł z tradycji polskiej szkoły plakatu. Dlatego jego obrazy są wyraziste, mocne i jasno komunikujące swój przekaz. Na dużych płótnach z malowanym szpachlą tłem widzimy najczęściej pojedyncze postaci: kobiety, wilka, gołębia, samolotu, anioła. Postaciom często towarzyszą studia głowy, jakby artysta dekonspirował przed nami swój warsztat. Łydżba robi też cykle szablonów i wycinanek, wykazując w nich zmysł dekoracyjny i poczucie humoru, które pozwala mu zbliżyć się do sztuki ludowej i kiczu miejskich graffiti.

Jacek Łydżba, Anioł, Szatan, Człowiek (za drukiem z Biblioteki Narodowej Francji w Paryżu) - szablon, 70 x 100 cm

*

Wszyscy święci z Bollywood

Małgorzata Czyńska: Grzecznie potraktowałeś figury świętych. Łagodnie. Nie założyłeś Chrystusowi pirackiej przepaski ani bikini Matce Boskiej. Nie kusił cię gwałt na świętościach?

Jacek Łydżba: Gwałt to za dużo powiedziane. Miałem lekką pokusę dekonstrukcji, przełamania konwencji. Tylko że zanim się rozpędziłem, już się zatrzymałem. Nie tego teraz szukam, nie tego potrzebuję. Więc nie domaluję Chrystusowi ani pirackiej przepaski, ani karabinu, ani wąsika Hitlera czy okularów Harry’ego Pottera, nie pomieszam z chrześcijańską ikonografią innych religii. Czasami widuję figurki, które mają jakąś dekompozycję, zmianę znaczenia, ale ja nie mogę tego zrobić, bo to się kłóci z moim światopoglądem, z sumieniem. Jeżeli coś zmieniam, to zgodnie ze swoim charakterem i temperamentem. Nie działam na pokaz.

M.Cz.: Może przywykliśmy do tego, że kiedy współczesny artysta bierze na warsztat figury świętych, to widz oczekuje skandalu, obrazoburczych działań. A u ciebie słodycz kiczu, landrynkowe piękno, pop-art.

J.Ł.: Stylistyka kiczu jest mi bliska od lat, a takie figury to kwintesencja ludowości, amatorszczyzny, chałupnictwa. Wychowałem się w Częstochowie, mieszkam tutaj, na co dzień oglądam odpustowe stragany, z sentymentem i ciekawością patrzę na dewocjonalia. Jeśli coś mnie razi, to nie kicz, tylko zły smak, byle jakie wykonanie, kiepskie materiały.

M.Cz.: Nie wyzwoliłeś się z dziecięcego zachwytu nad kolorową szopką, aniołem-skarbonką kiwającym głową.

J.Ł.: To była magia. Przecież małe dziecko patrzy i wierzy, że jak wrzuci aniołkowi pieniążek, to ten mu dziękuje i kiwa główką. Jak to jest, jak to działa? Dziesięć lat temu kupiłem gotowy gipsowy odlew takiego anioła i pomalowałem go po swojemu – to był prezent dla mojej chrześnicy. Przy okazji rozpracowałem aniołka – zobaczyłem, jaki to prosty mechanizm, zagięty drucik i blaszka.

M.Cz.: Moje obcowanie z aniołami ma dłuższą historię: w dzieciństwie najbardziej lubiłem bawić się porcelanowym aniołkiem grającym na trąbie. To była stara figurka mojej mamy – dostała ją od niemieckiego żołnierza, który w czasie wojny został dokwaterowany w domu dziadków.

J.Ł.: Dewocjonalia – figurki, ołtarzyki, kapliczki, święte obrazki – mam wpisane w geny. Mój dziadek, jak szedł na wojnę w 1939 r., dostał od swojej mamy obrazek z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej. Ten obrazek towarzyszył potem dziadkowi przez całe życie. I mnie do pewnego momentu też, bo w dzieciństwie co wieczór, po modlitwie, dziadek wyjmował go z portfela i dawał mi do ucałowania. Mam zakodowany ten szacunek, którego nie chcę i nie potrafię przełamać.
A figurki? Zawierają pozytywną energię, pozytywne myślenie o Bogu, o Matce Boskiej, o świętych. Nie chcę tego burzyć w swoich pracach.

M.Cz.: Masz sposób na te figury – przerabiasz je po swojemu, działasz kolorem, ornamentem. Chwilami są jak święci z Bollywood.

J.Ł.: Odlewy to gotowce – Matka Boska z różańcem, z sercem itp. Ale u mnie płaszcz Maryi musi być piękny – nie jakiś majtkowy błękit jak na straganie, tylko ultramaryna, lapis lazuli. Ważna jest i symbolika, mistyka barw, i to, jak dają po oczach. Podkręcam kolory, wzmacniam kontrasty, dodaję ornamenty, ale znowu w ramach ustalonej konwencji – nie zamienię lilii ani gołębia na swastykę, pacyfę czy pentagram.
Chciałbym z dewocjonaliów wymyślić coś nowego, coś takiego, co by kupował cały świat. Coś taniego w produkcji, umownego, a jednocześnie szlachetnego. Coś jak figurka Matki Boskiej. Tani gipsowy odlew – prosta rzecz, a ile niesie emocji.

*

Pierwsza retrospektywna wystawa po śmierci artysty prezentuje szeroki wybór prac począwszy od lat 50. do 90. (portrety, pejzaże, martwe natury, abstrakcje). Prace pochodzą ze zbiorów Fundacji Nowosielskich oraz Muzeum Okręgowego w Tarnowie.  Wystawa odbywa się w ramach 8. Festiwalu Sztuki ArtFest 2011 im. Bogusława Wojtowicza.

Jerzy Nowosielski, Murzynka na plaży, 1994, olej, płótno, 100 x 90 cm. Dzięki uprzejmości Fundacji Nowosielskich

„Malarstwo Nowosielskiego to malarstwo rozpięte na ramionach miłości niebiańskiej i miłości ziemskiej. Rozdarty przez te dwie miłości malarz przypomina czasem anioła, a czasem nietoperza wiszącego w podziemiach opuszczonej świątyni”. (Tadeusz Różewicz)

Jerzy Nowosielski, Autoportret, 1977, olej, płótno, 50 x 70 cm. Dzięki uprzejmości Fundacji Nowosielskich

Jerzy Nowosielski (1923-2011) – religijny malarz śmiałych erotyków. Uduchowiony piewca konkretu. Artysta, który zmienił na zawsze oblicze polskiej sztuki i wywiera wpływ na kolejne pokolenia twórców. Człowiek pomnik, ale z wszelkimi słabościami i bolesnymi rozdarciami. Rysownik i scenograf, teoretyk sztuki, filozof i teolog. Studia rozpoczął w czasie okupacji hitlerowskiej w Kunstgewerbeschule, potem kontynuował na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w latach 1945–47. Od 1945-1949 członek Grupy Młodych Plastyków, a od 1957 r. członek i założyciel Stowarzyszenia Artystycznego Grupa Krakowska. Pracował jako pedagog w Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi oraz w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w 1976 r. uzyskał tytuł profesora. Jest autorem wielu polichromii w obiektach sakralnych. W 1996 r. Zofia i Jerzy Nowosielscy założyli Fundację Nowosielskich wspierającą wybitne osiągnięcia kultury polskiej poprzez przyznawanie stypendiów i dorocznych nagród (których laureatami byli m.in. Mirosław Bałka, Leon Tarasewicz). Jego twórczość stanowi na tle sztuki współczesnej zjawisko absolutnie odrębne. Ten aktywny uczestnik powojennych batalii o nową sztukę, współzałożyciel jednego z najważniejszych awangardowych ugrupowań, jaką była Grupa Krakowska, równocześnie twórczo rozwijał wielowiekową tradycję ikony, wierząc w zbawczą moc malarstwa. Zainteresowanie surrealizmem i malewiczowską abstrakcją połączył z wschodniochrześcijańskim podejściem do obrazu jako epifanii. Tematyka religijna sąsiaduje u niego z portretem, martwą naturą, kobiecym aktem i pejzażami, a każde z tych przedstawień jest równie istotne, ponieważ pozwala na stworzenie „ikony”, umożliwiając artyście uwolnienie światła (ducha) z władztwa ciemności (materii).

Kurator: Piotr Kukla

Współorganizatorzy Festwialu ArtFest: Centrum Sztuki Mościce | Instytucja Kultury Województwa Małpolskiego oraz Międzynarodowe Stowarzyszenie Passe-Partout

Jerzy Nowosielski, Abstrakcja, 1972, olej, płótno, 55 x 46 cm. Dzięki uprzejmości Fundacji Nowosielskich

Jerzy Nowosielski, Gimnastyczki, 1952, olej, płótno, 58 x 38,5 cm. Dzięki uprzejmości Fundacji Nowosielskich